SIX DEGREES OF KEVIN BACON TEORİSİ

Six Degrees of Kevin Bacon teorisinin önerdiği şey oldukça basit: Dünyadaki her insana, yani aklınıza gelebilecek herkese en fazla 6 arkadaş kadar uzaksınız. Ayıla bayıla dinlediğiniz bir grubun gitaristine de, her kitabını okuduğunuz bir yazara da, hiçbir filmini kaçırmadığınız bir oyuncuya da…

1929’da Macar yazar Frigyes Karinthy bu teorinin temellerini ortaya atıyor. Dünya nüfusu arttıkça sosyal bağlamda mesafelerin giderek azaldığını, bir nevi dünyanın küçüldüğünü belirten Karinthy; o zamanlar her insanın birbirine ortalama 5-6 adım uzaklıkta olduğunu söylüyor.

Çok basit şekilde anlatmak gerekirse; örneğin siz ile Leonardo DiCaprio’yu ele alalım. Bir arkadaşınızı seçtiğinizde 1. adımı tamamlamış oluyoruz. Arkadaşınızın arkadaşı, onun da arkadaşı diye giderek ortalama 6. adımda Leonardo DiCaprio’ya ulaşmanız mümkün. Teori basitçe bunu iddia etmekte.

Örneğin Facebook için konuşmak gerekirse; site üzerindeki herkese, Mark Zuckerberg’e bile ortalama 3.5 arkadaş uzaklıktasınız. Dediğimiz gibi bu sayı ortalama bir rakam, mesela Zuckerberg Facebook’taki herkese ortalama 3.17 arkadaş uzaklıkta. Genel olarak bu rakamın 2.9 ile 4.2 arasında değiştiği de belirtilmiş. Bilgipedia’dan örnek vermek gerekirse, sosyal medya sayfamızı takip etmenizle birlikte siz dahil herkese ortalama 3.5 arkadaş mesafede duruyoruz.

Lost dizisinde bu teorinin etkilerini bol bol görebilirsiniz. Aynı şekilde Oscar ödüllü Babil filminde de bu teoriden esinlenmeler mevcut. Ayrıca teoriyle aynı isme sahip bir film bile var.

Küçük Dünya Deneyi

Aynı zamanda Stanley Milgram’ın da teorinin iyice popülerleşmesine yardımcı olan “Küçük Dünya Deneyi”nden de bahsetmeden geçmek olmaz. Milgram, ABD’de bir deney yapmaya karar veriyor. Bir adet paket hazırlıyor ve içine paketi alan kişiye deney gereği yapması gerekenleri anlatan bir yazı ekliyor. Deneyin amacı net: Paketi önceden belirlenmiş olan kişiye ulaştırmak. Eğer paketi alan kişi, hedef kişiyi tanıyorsa; paketi direkt olarak ona yolluyor ve deney sonlanıyor. Tanımıyorsa, paketi başka birine yolluyor. Bu kişiyi seçerken de olabilecek en mantıklı tercihi yapması isteniyor. 

Deney bir çok zorlukla karşılaşıyor, paketi alan çoğu kişi deneyi saçma bulup hiçbir yere göndermiyor. Yine de hedefe ulaşan paketler mevcut. Bu paketlerden bazıları 2-3 adımda hedefe ulaşırken, bazıları 9-10 adımda ulaşabilmiş. Ortalama hesaplandığında yine 5.5 ile 6 adım civarlarında bir sonucun çıktığı gözlemlenmiş.

Son olarak da ortalama 6 adımda herkesi birbirine bağlayabilmek için, herkesin sahip olması gereken ortalama arkadaş sayısını da belirtelim: 44.

Yani sizin 44 arkadaşınız olsun, o arkadaşlarınızın her birinin de, ilk aşamadaki kişilerden farklı olan 44 arkadaşı olsun. Bu yeni kişilerin de her birinin ilk iki adımda yer almayan 44 arkadaşı olsun. Böyle böyle 6. adıma gelindiğinde tam olarak 7.26 milyar insan birbirlerine bağlanmış oluyor, ki bu da dünyadaki herkesi birbirine bağlamak için yeten de artan bir sayı.